SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU – NOWE MOŻLIWOŚCI

Służebność przesyłu to prawo, które pozwala przedsiębiorstwu korzystać z cudzej nieruchomości w związku z urządzeniami takimi jak słupy energetyczne, gazociągi czy wodociągi. W konsekwencji jako właściciel działki możesz w zamian żądać  jednak odpowiedniego wynagrodzenia. Zakres służebności powinien dokładnie określać sposób obciążenia Twojej nieruchomości. Do niedawna przedsiębiorstwa przesyłowe zazwyczaj odmawiały zapłaty wynagrodzenia wskazując, iż „doszło do zasiedzenia, więc wynagrodzenie jest niezasadne”. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt: P 10/16, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 19 marca 2026 r. (sygn. akt: II CSKP 1045/24) diametralnie zmieniły tą sytuację. Powyższe orzeczenia dają właścicielom mocne argumenty
w sporach o zasiedzenie służebności przesyłu.

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU – WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO

Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 10/16 zakwestionował dotychczasową, wieloletnią praktykę sądów. Przez lata sądy powszechne przyjmowały, że przedsiębiorstwo mogło jeszcze przed 3 sierpnia 2008 r. zasiedzieć służebność gruntową odpowiadającą późniejszej służebności przesyłu. Trybunał Konstytucyjny uznał taką wykładnię za niezgodną z konstytucyjną ochroną prawa własności. Służebność przesyłu pojawiła się w Kodeksie cywilnym dopiero 3 sierpnia 2008 r.
Z uwagi na powyższe właściciel nie powinien więc tracić swoich praw na podstawie konstrukcji prawnej, której wcześniej ustawa nie przewidywała.

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU –  SĄD NAJWYŻSZY POTWIERDZA KORZYSTNY KIERUNEK

Kolejne ważne orzeczenie zapadło 19 marca 2026 r. Sąd Najwyższy przyjął kierunek korzystny dla właścicieli nieruchomości. Zgodnie z tym stanowiskiem przed 3 sierpnia 2008 r. nie mógł rozpocząć się bieg terminu zasiedzenia prawa odpowiadającego służebności przesyłu. Okresu sprzed tej daty nie powinno się więc doliczać do terminu zasiedzenia. Powyższa okoliczność ma ogromne znaczenie praktyczne. Jeżeli termin liczymy od 3 sierpnia 2008 r., 20 lat upłynie dopiero w sierpniu 2028 r., a 30 lat – w sierpniu 2038 r. W konsekwencji przedsiębiorstwo nie może więc aktualnie skutecznie zasłonić się zasiedzeniem.

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU – JAKIE SĄ TWOJE PRAWA

Sprawa prowadzona przez Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt: II CSKP 1045/24 wskazuje, że nie chodzi tylko o teoretyczną wykładnię przepisów.
W przedmiotowym postępowaniu w pierwszej instancji Sąd Rejonowy ustanowił służebność przesyłu i zasądził 335 237 zł wynagrodzenia. Sąd Okręgowy utrzymał
w mocy to rozstrzygnięcie. Następnie Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną przedsiębiorstwa przesyłowego. Nie oznacza to oczywiście, że każdemu właścicielowi należy się taka sama kwota. Wynagrodzenie zależy oczywiście od konkretnego stanu faktycznego. Liczy się m.in. rodzaj urządzeń, ich położenie oraz zakres ograniczeń w korzystaniu z działki. Warto zweryfikować już dzisiaj jakie należy Ci się wynagrodzenie i odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

LINIA ENERGETYCZNA A MOŻE GAZOCIĄG? ZWERYFIKUJEMY TWOJĄ SYTUACJĘ

Aktualnie sam fakt, że linia energetyczna jest posadowiona na działce od kilkudziesięciu lat, nie oznacza już automatycznie oddalenia roszczeń właściciela. Jak już wskazano powyżej przedsiębiorca nie będzie mógł skutecznie powołać się na zarzut zasiedzenia. Jednocześnie, należy jeszcze zweryfikować czy przedsiębiorstwo nie zawarło w przeszłości umowy, która uprawniałaby do posadowienia linii energetycznej lub gazociągu. W związku z diametralną zmianą wyznaczoną przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy warto wrócić do spraw, w których historycznie otrzymałeś odmowę wypłaty wynagrodzenia lub odszkodowania. Jeżeli masz w tym zakresie wątpliwości możesz przesłać całość posiadanej dokumentacji do analizy.

PODSUMOWANIE

Podsumowując, jeżeli przez Twoją nieruchomość przebiega linia energetyczna, gazociąg, wodociąg albo inna sieć przesyłowa, warto sprawdzić jej stan prawny. Nasza Kancelaria analizuje dokumenty, historię nieruchomości i podstawy korzystania z gruntu przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Współpracujemy ze specjalistami z zakresu wyceny nieruchomości, energetyki i geodezji. Następnie sprawdzimy, czy zarzut zasiedzenia jest zasadny i czy możesz żądać ustanowienia służebności przesyłu. Jednocześnie oszacujemy wysokość Twojego potencjalnego wynagrodzenia oraz odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu.

Jeżeli na Twojej nieruchomości znajdują się słupy, linie energetyczne, wodociągowe lub gazociąg, zapraszam do kontaktu z kancelarią. Nasz zespół z przyjemnością przeanalizuje Twoją sytuację i pomoże Ci w uzyskaniu wynagrodzenia i odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu.

Adwokat Tomasz Kosterka